Vruchtgebruik

//Vruchtgebruik
Vruchtgebruik 2017-06-09T15:42:27+00:00

Vruchtgebruik

Vruchtgebruik is het recht om andermans goed te gebruiken of er de vruchten (huuropbrengst, interest) van te mogen ontvangen. De genieter van het vruchtgebruik wordt ‘vruchtgebruiker’ genoemd; de eigenaar zelf wordt ook wel ‘bloot-eigenaar’ genoemd.

benieuwd wat wij voor u kunnen doen?

Vul het aanvraagformulier in en ontvang een vrijblijvende offerte van ons

Vraag nu een offerte aan

vruchtgebruik

Waarop kan vruchtgebruik van toepassing zijn?

Vruchtgebruik kan slaan op alle soorten goederen, zowel onroerende goederen (huis, (landbouw)grond, appartement) als op roerende goederen (meubels, auto), maar ook op vermogensrechten (geld, bankrekeningen, aandelen, effecten).

Wanneer ontstaat vruchtgebruik?
Vruchtgebruik ontstaat meestal bij overlijden van een persoon; zijn nalatenschap wordt verkregen door de erfgenamen, de bloot-eigenaars. Op grond van de Wet of het testament hebben de erfgenamen de verplichting het vruchtgebruik af te geven aan de vruchtgebruiker. Eigenlijk kun je beter zeggen dat in die situatie een verplichting ontstaat om het vruchtgebruik af te geven, oor het tekenen van een notariële akte.
Men kan iemand bij testament vruchtgebruik nalaten, maar er moet wel rekening gehouden worden met de minimumrechten van (klein)kinderen. Deze hebben een legitieme (een soort wettelijke erfdeel tegen wil en dank). Afhankelijk van de situatie kan het vruchtgebruik de positie van de (klein)kinderen aantasten.
Vruchtgebruik kan ook ontstaan door aankoop ervan of schenking, hetzij tijdelijk, hetzij onbeperkt in tijd. In het verleden was het gebruikelijk met de eigen B.V. of met de eigen kinderen een vruchtgebruik af te spreken.
Formeel gezien ontstaat het vruchtgebruik pas als het door de eigenaar aan de vruchtgebruiker is afgegeven. Tot die tijd bestaat er een verplichting door de bepaling in het testament of in de Wet om te komen tot afgifte van het vruchtgebruik.

Hoe ontstaat vruchtgebruik?

Vruchtgebruik komt doorgaans tot stand door een rechtshandeling tussen de bloot-eigenaar en de vruchtgebruiker. Deze rechtshandeling heet de vestiging van het vruchtgebruik. De verplichting om deze rechtshandeling te verrichten is doorgaans gelegen in een andere rechtshandeling, bijv. een testament of een afspraak.

In bijzondere gevallen, bijv. bij de uitoefening van wilsrechten door de (stief)kinderen jegens de langstlevende partner of daarvan de nieuwe partner, kan het vruchtgebruik op grond van de wet ontstaan, doch ook hier is een rechtshandeling, de wilsverklaring van de kinderen, nodig om het vruchtgebruik te laten ontstaan.

Wanneer eindigt vruchtgebruik?

Doorgaans eindigt vruchtgebruik door het overlijden van de vruchtgebruiker, of de langstlevende van twee (of meer) gebruikers. Het kan ook eindigen door er afstand van te doen (bij notariële akte) of door afloop van de termijn waarvoor het vruchtgebruik werd gekocht of geschonken.
Ook kan het vruchtgebruik eindigen als een bepaalde van te voren gedefinieerde situatie zich voordoet, bijv. het faillissement van de vruchtgebruiker.
Voor een rechtspersoon duurt het maximaal 30 jaar; voor een natuurlijke persoon maximaal levenslang gedurende het leven van de gebruiker.

Hertrouwen: Omzetting van erfdelen in bloot-eigendom.

Als iemand zijn echtgenoot (of geregistreerd partner) is overleden zonder testament te maken, is op de nalatenschap de wettelijke verdeling van toepassing. Dit houdt in dat de langstlevende eigenaar wordt van alle goederen, terwijl de kinderen een vordering op de langstlevende krijgen voor de waarde van hun erfdeel.
Ingeval van hertrouwen is de langstlevende verplicht de kinderen hiervan in kennis te stellen. De kinderen kunnen dan hun wilsrecht inroepen. Dan wordt hun vordering omgezet in vruchtgebruik.

Waarde van vruchtgebruik.

De vruchtgebruiker kan immers gedurende een bepaalde tijd opbrengsten genieten.
Er bestaan twee berekeningswijzen van vruchtgebruik, één voor de berekening van de successierechten. En een voor de berekening van de inkomstenbelasting.

a) bij erfenis wordt de waarde van het vruchtgebruik berekend volgens de Successiewet, afhankelijk van de leeftijd van de vruchtgebruiker. Deze tabel vindt U onderaan deze tekst. Wanneer een huis bijv. een waarde heeft in volle eigendom van € 100.000, en de vruchtgebruiker is 63 jaar oud op het ogenblik van het overlijden, dan is de waarde van het vruchtgebruik 38% van de volle eigendom of € 38.000. Over dit bedrag zal de vruchtgebruiker dan –afhankelijk van de verdere verkrijgingen en verwantschap (eventueel)- successierechten betalen.

b) Bij de berekening van de waarde van het vruchtgebruik, in het bijzonder voor Box 3 van de inkomstenbelasting, geldt het navolgende, wordt de waarde van het vruchtgebruik berekend op basis van de te verwachten levensduur.

Successierechten en vruchtgebruik.

Rechten en plichten van de vruchtgebruiker.

a) onroerende goederen: De vruchtgebruiker moet het onroerend goed gebruiken als een goed huisvader, er de kleine herstellingen aan doen (zoals de ‘huurdersherstellingen’), er de brandverzekeringspremies en de onroerende zaakbelasting e.d. van betalen. De bloot-eigenaar staat in voor de grote herstellingen (of de ‘eigenaarsherstellingen’), tenzij beiden daar een andere overeenkomst over sluiten.

b) Roerende goederen: de vruchtgebruiker kan de ‘vruchten’ van het kapitaal op, zijnde de netto-interesten en herbelegt het kapitaal na vervaldag, maar mag niet raken aan het startkapitaal, tenzij de bloot- eigenaar daarover zijn goedkeuring heeft gegeven, bijvoorbeeld bij het vaststellen van de vruchtgebruikbepalingen.

De vruchtgebruiker heeft dus in beginsel niet het recht de goederen, waarover hij vruchtgebruik heeft, te verkopen zonder het akkoord van de bloot- eigenaars. In dat geval blijft overigens het vruchtgebruik in stand.
Aan de andere kant kan de vruchtgebruiker zijn vruchtgebruik verkopen. Omdat de duur van het vruchtgebruik doorgaans onzeker is, zal hiervoor niet veel markt zijn.

Aankoop van vruchtgebruik op een onroerend goed.

Twee of meer personen kunnen samen een eigendom kopen, de ene voor de bloot- eigendom, de andere voor het vruchtgebruik (klassiek voorbeeld: ouders kopen vruchtgebruik en kinderen kopen bloot-eigendom, zodat bij het overlijden van de ouders het eigendom volledig eigendom wordt van de kinderen).

Wel is het goed hierbij art. 10 van de Successiewet in het achterhoofd te houden: ingeval de bloot- eigenaar een rechtshandeling heeft verricht met de vruchtgebruiker, wordt onder omstandigheden het gehele goed (dus niet alleen het vruchtgebruik) gerekend tot de nalatenschap van de vruchtgebruiker en zal de bloot- eigenaar dus toch successierechten moeten betalen op het eigendom.

Formaliteiten bij het ontstaan van vruchtgebruik.

Vruchtgebruik ontstaat niet zomaar: het dient te worden gevestigd. Dit is een rechtshandeling tussen de vruchtgebruiker en de bloot-eigenaar. Dit kan bijv. door de afgifte van een legaat.
Of de vestiging van het vruchtgebruik krachtens een overeenkomst tussen de betrokkenen.
Wie vruchtgebruik erft, moet de waarde ervan aangeven aan de fiscus d.m.v. een successie-aangifte. De bloot- eigenaars betalen overigens ook de successierechten op de waarde van hun bloot- eigendom.

De bloot-eigenaars kunnen een (boedel)beschrijving eisen van de vruchtgebruiker; dit wordt doorgaans notarieel vastgelegd in de akte waarbij het vruchtgebruik wordt afgegeven.
Ook kan de bloot-eigenaar een zekerheidstelling door de vruchtgebruiker verlangen. Dit is één van de bepalingen waar meerstal van wordt afgeweken.

Wie vruchtgebruik ontvangt door een aanwasbeding naar aanleiding van een overlijden van een andere gebruiker, moet eveneens met Successierecht rekening houden.

Formaliteiten bij het einde van vruchtgebruik.

In principe eindigt vruchtgebruik door overlijden of verloop van termijn.

Het is aan te bevelen om een verklaring omtrent het voortijdige einde van vruchtgebruik bij het Kadaster te laten aantekenen.

Op deze informatie is de disclaimer van www.staden.nl van overeenkomstige toepassing.

benieuwd wat wij voor u kunnen doen?

Vul het aanvraagformulier in en ontvang een vrijblijvende offerte van ons

Vraag nu een offerte aan